खरेदीदार मार्गदर्शक · 369prop

घर घेण्यापूर्वी हे नक्की तपासा.

RERA कायद्याने तुम्हाला अनेक हक्क दिले आहेत — पण ते वापरता येतात फक्त माहिती असेल तरच. हा मार्गदर्शक 369prop ने पुण्यातील खरेदीदारांसाठी तयार केला आहे. वाचा, तपासा, आणि मगच पुढे जा.

१. प्रोजेक्टची MahaRERA नोंदणी तपासा

  • नवीन प्रोजेक्टच्या प्रत्येक जाहिरातीवर MahaRERA नोंदणी क्रमांक असणे कायद्याने बंधनकारक आहे. क्रमांकच नसेल, तर तिथेच थांबा.
  • maharera.maharashtra.gov.in या अधिकृत वेबसाइटवर जाऊन प्रोजेक्टचा क्रमांक शोधा — बिल्डरचे नाव, मंजूर नकाशे, पूर्ण होण्याची तारीख आणि तक्रारी सगळे तिथे दिसते.
  • वेबसाइटवरील पूर्णत्वाची तारीख आणि बिल्डर तोंडी सांगत असलेली तारीख जुळते का पाहा — फरक असेल तर लेखी विचारा.
  • बुकिंगपूर्वी या पानाची प्रिंट किंवा स्क्रीनशॉट स्वतःकडे ठेवा — उद्या कधी वाद झालाच तर हाच तुमचा पुरावा.

२. एजंट RERA-नोंदणीकृत आहे का ते तपासा

  • प्रोजेक्ट्सप्रमाणे एजंट्सनाही RERA नोंदणी बंधनकारक आहे. कोणत्याही एजंटकडून व्यवहार करण्यापूर्वी त्याचा RERA क्रमांक विचारा.
  • तो क्रमांक MahaRERA वेबसाइटवर पडताळता येतो — नोंदणीकृत एजंट म्हणजे जबाबदारी निश्चित असलेला एजंट.

३. कार्पेट एरिया समजून घ्या — किंमत त्यावरच ठरवा

  • कार्पेट एरिया = भिंतींच्या आतली, प्रत्यक्ष वापरता येणारी जागा. RERA नुसार नवीन प्रोजेक्टमध्ये विक्री कार्पेट एरियावरच झाली पाहिजे.
  • बिल्ट-अप म्हणजे कार्पेट + भिंती; सुपर बिल्ट-अप म्हणजे त्यात जिना, लॉबी अशा सामायिक जागेचा वाटा. मोठा आकडा दाखवायला हेच वापरले जाते.
  • दोन फ्लॅट्सची तुलना नेहमी प्रति-चौ.फूट कार्पेट दराने करा — तरच खरी तुलना होते.
  • ॲग्रीमेंटमध्ये कार्पेट एरिया स्पष्ट आकड्यात लिहिला आहे का, हे सही करण्यापूर्वी तपासा. (369prop वर प्रत्येक रेसिडेन्शियल लिस्टिंगमध्ये कार्पेट एरियाच दाखवला जातो.)

४. रिसेल फ्लॅट घेताय? ही कागदपत्रे पाहिल्याशिवाय पुढे नाही

  • मालकीची साखळी: आधीची सगळी रजिस्टर्ड ॲग्रीमेंट्स आणि इंडेक्स-II तपासा — विकणारा खरोखर कागदोपत्री मालक आहे का?
  • सोसायटीचे NOC, शेअर सर्टिफिकेट आणि थकबाकी-नसल्याचे पत्र (No Dues) — तिन्ही आवश्यक.
  • इमारतीचे ऑक्युपेशन सर्टिफिकेट (OC) आणि प्रॉपर्टी टॅक्स भरल्याच्या पावत्या पाहा.
  • फ्लॅटवर कर्ज असेल तर बँकेचे क्लोजर/ना-हरकत आधी — पैसे देण्याआधी बोजा उतरला पाहिजे.
  • व्यवहाराआधी वर्तमानपत्रात जाहीर नोटीस (Public Notice) द्या — लपलेले दावे, वारस किंवा हरकती आधीच समोर येतात. हा छोटा खर्च लाखोंच्या वादापासून वाचवतो.

५. म्हाडा फ्लॅट — अधिकृत मार्गानेच व्यवहार करा

  • म्हाडा फ्लॅटच्या पुनर्विक्रीचे स्वतःचे नियम असतात — हस्तांतरणाची (Transfer) अधिकृत परवानगी घेतल्याशिवाय व्यवहार पूर्ण होत नाही.
  • मूळ वाटप-पत्र (Allotment Letter), आधीच्या हस्तांतरणाच्या नोंदी आणि म्हाडाची थकबाकी तपासा.
  • फक्त पॉवर ऑफ ॲटर्नी (POA) वर चालणाऱ्या "शॉर्टकट" व्यवहारांपासून दूर राहा — भविष्यात मालकी सिद्ध करताना हेच अडचणीचे ठरतात.

६. प्लॉट / गुंठेवारी घेताना दुप्पट सावधगिरी

  • छोटे गावठाण/गुंठेवारी प्रकल्प अनेकदा RERA-नोंदणीबाहेर असतात — म्हणजे तिथे तपासणीची जबाबदारी पूर्णपणे तुमची.
  • मंजूर लेआउट आहे का, जमीन NA (बिगरशेती) आहे का, हे कागदपत्रांतून तपासा — फक्त बोर्ड आणि ब्रोशरवर विश्वास नको.
  • सातबारा (7/12) उतारा आणि फेरफार नोंदी काढा — मालकी, क्षेत्र आणि बोजा तिथे स्पष्ट दिसतो.
  • वकिलाकडून टायटल सर्च करून घ्या आणि प्रत्यक्ष जागेवर जाऊन रस्ता, हद्द आणि मोजमाप पडताळा.
  • तोंडी आश्वासनाला कायद्यात किंमत नाही — जे ठरले ते सगळे लेखी आणि रजिस्टर्ड करारातच हवे.

७. RERA ने तुम्हाला दिलेले हक्क

  • मंजूर नकाशे, प्रोजेक्टची सद्यस्थिती आणि पूर्णत्वाची तारीख जाणून घेण्याचा हक्क तुम्हाला आहे.
  • रजिस्टर्ड विक्री करार झाल्याशिवाय बिल्डरला मोठी आगाऊ रक्कम घेता येत नाही — आधी करार, मग पैसे.
  • ताबा उशिरा मिळाला तर व्याजासह परतावा किंवा नुकसानभरपाई मागण्याचा हक्क कायद्याने दिला आहे.
  • ताब्यानंतर ठरावीक काळात बांधकामातले दोष निघाले तर ते दुरुस्त करून घेण्याची जबाबदारी बिल्डरची असते.
  • वाद झाल्यास MahaRERA कडे ऑनलाइन तक्रार दाखल करता येते — कोर्टाची पायरी न चढताही दाद मागता येते.

धोक्याच्या खुणा — यापैकी एक जरी दिसली तरी थांबा

फसवणुकीचे व्यवहार वेगवेगळे असले तरी खुणा बहुतेक याच असतात:

  • !बाजारभावापेक्षा खूपच स्वस्त किंमत — "एवढ्या स्वस्तात का?" या प्रश्नाचे समाधानकारक उत्तर नसणे.
  • !"आजच टोकन द्या, उद्या रेट वाढणार" — घाई करायला लावणे ही सर्वात जुनी युक्ती.
  • !जाहिरातीत MahaRERA क्रमांक नसणे, किंवा विचारल्यावर टाळाटाळ.
  • !नकाशे "Proposed" आहेत, मंजुरी "येतेच आहे" — म्हणजे अजून मंजुरी नाही.
  • !कागदपत्रे दाखवण्याआधीच बुकिंगचा आग्रह.
  • !मोठी रक्कम रोखीत मागणे आणि पावती द्यायला नकार.
  • !जाहीर नोटीस किंवा वकील-तपासणीला विरोध — ज्याचे कागद स्वच्छ, तो तपासणीला कधीच घाबरत नाही.

महत्त्वाची सूचना

हा मार्गदर्शक फक्त सर्वसाधारण माहितीसाठी आहे — हा कायदेशीर सल्ला नाही. प्रत्येक व्यवहाराची परिस्थिती वेगळी असते; कोणताही करार करण्यापूर्वी आपल्या वकिलांचा सल्ला अवश्य घ्या. कायदे व नियम बदलू शकतात — अधिकृत माहितीसाठी MahaRERA ची वेबसाइट पाहा.

तपासलेली प्रॉपर्टी, स्पष्ट व्यवहार.

WhatsApp वर विचारा